Յոյզ Տալուն Խոյս Տալը

Վերջերս մի քանի տարբերակով հանդիպել եմ Հայաստնում մի նոր երեւոյթի, որին մամուլը «էմօ» է անուանում: Դա Անգլիաբանութիւն է, եւ իրականում «իմօ» են հնչում՝ ստուգաբանուելով “emo”, կամ աւելի շուտ՝ “emotion” բառից («իմօշըն»՝ «յուզմունք», «զգացմունք»): Ինձ գլխաւորապէս երկու դրոյթ անհասկանալի են այդ ամէնի մէջ:

Նախ, ի՞նչ է սա «իմօ» կոչեցեալը: «Հասարակական շարժում» կարելի է անուանել, բայց դա մի քիչ փառաբանում է այդ երեւոյթին, որ պարզապէս ենթամշակոյթ է: Բոլոր հասարակութիւններ ու մշակոյթներ ունեն իրենց ենթամշակոյթները, ինչպէս օրինակ Հայաստանում կարելի է հանդիպել «ռաբիզ»-ներին, կամ՝ ժամանակին, «հիպի»-ներին: Ընդհանրապէս այդ ենթամշակոյթները իրենց մէջ ներառում են երաժշտութեան ու հագուկապի, արտայայտութեան ուրիշ յատուկ ձեւեր: «Իմօ»-ները՝ նոյնպէս:

Ներկայումս Ամերիկայում եմ սովորում, ուր այս ենթամշակոյթը իր ակունքներն ունի, ու ինձ թուաց որ այդ յօդուածների կեցուածքը «իմօ»-ութեան վերաբերեալ անարդարօրէն շատ բացասական էին: Ըստ դրանց, «իմօ» լինելը նշանակում էր լինել ոչ-ողջամիտ, ոչ-հայրենասէր, ու յանգում էր ինքնասպանութեան: Զարամացայ: Wikipedia ստուգեցի: Գիտեմ որ դա շատ խորը, գիտական աղբիւր չէ, բայց, յամէնայն դէպս, հաստատուեց այդ կարծիքը. «իմօ»-ն, փաստօրէն, իսկապէս կապ ունի անձնական ինքնավտանգման հետ:

Ամերիկացի ընկերներս, սակայն, այնքան էլ համաձայն չէին: Մէկն ասաց, որ «իմօ» լինելը մեծամասնաբար պատանութեան մէջ է գտնւում, եւ այն պարզապէս ընդհանուր պատանեկան բարդոյթների դրսեւորում է: Մէկ ուրիշն էլ ասաց որ դա առ հասարակ չի դիտարկւում որպէս վտանգ: Եթէ Avril Lavigne երգչուհիին երկրպագուներ են, ապա դրանից արդէն կարելի է եզրակացնել որ ինչ-որ վախենալիք քայլեր չեն ձեռնարկելու (այդ երգչուհին առանձնապէս աչքի չի ընկնում որեւէ ծայրայեղութեամբ): Բայց, օրինակ, այն տպաւորութիւնն ունեմ որ «հիպ-հոպ» շրջանակներում գտնւուող պատանիների մասին աւելի արժի մտահոգուել: Չնայած բացարձակապէս պայման չէ՝ բայց աւելի առիթ կայ նման իրավիճակում որ սկսեն թմրանիւթ օգտագործել, քրէական գործերում խառնուել, եւ այլն: Բայց ոչ՝ «իմօ»-ի պարագայում:

Իսկ դա երկրորդ՝ շատ աւելի նշանակալից, դրոյթն էր որ ինձ խանգարեց այդ Հայաստանեան յօդուածներից: Ինձ թուաց որ լրագրողները նախապաշարում ունէին ու տարածում էին այն հասարակութեան մէջ, որ «իմօ» լինելուն մէջ ինչ-որ սխալ բան կայ: Ես վստահ չեմ դրա մասին, ու վախենում եմ որ նեղմտութիւն ու փոքրոգութիւն է խարսխուելու Հայաստանի հասարակութեան մէջ այդ ենթամշակոյթի շուրջ, ինչին պարզապէս պէտք չունենք: Ի հարկէ, որեւէ ծայրայեղութիւն չպէտք է քաջալերուի, մանաւանդ եթէ դա պետութեան կամ ազգին հանդէպ վտանգ կարող է ներկայացնել: Բայց ի՞նչ խնդիր կայ եթէ որոշ պատանիներ ուզում են իւրայատուկ ձեւով իրենց ինքնաարտայայտութիւնը գտնել:

Աւելին, մի երգ է թողարկուել, որ կոչւում է «Ես էմո չեմ». երկու պատանի աղջիկ են կատարողները: Սա շատ խանգարեց ինձ: Ի՞նչ է նշանակում երբ մի սահմանում ժխտողական ձեւով է տրւում: Կարելի է ասել թէ մի բան «կայ», եւ այն ինչ «է»: Եթէ ասւում է թէ այդ բանը մի բան «չէ», ապա խօսակիցը երբեւէ չի իմանայ, թէ այն բանը ինչ «է» իրականում: Կ’իմանայ թէ այն՝ մէկ այլ բան «չէ», բայց դրա հետ մէկտեղ կան բազմիցս այլ բաներ: Յանկարծ ճանաչողութիւնը ոչ թէ ուսումնասիրութեամբ կամ հետախուզութեամբ է առաջ գալիս, այլ՝ մերժմամբ: Դա նուազագոյնը անողջամիտ է ու անբաւարար: Իսկ թիրախը «իմօ»-ն է, ինչ-որ անհասկանալի պատճառով:

Գուցէ մի քիչ վերացական ստացուեց, բայց իմաստն այն է, որ վախ ունեմ, թէ Հայաստանում սերմանւում է աւելի ու աւելի սահմանափակում հասարակութեան, մարդկանց մտայնութեան մէջ, որ միայն բացասական արդիւնքներ կարող է բերել: «Իմօ»-ներին հանդէպ աւելի առարկայական մօտեցումը՝ մանաւանդ գրաւոր մամուլի մէջ, կարող է աւելի հարստացնող ուղղութիւն տալ մեր հասարակութեանը:

Mysterious Emo-shuns

I have lately come across a few manifestations of a new phenomenon in Armenia, which the press is referring to as “émo”. This is an English word, pronounced “eemo”, derived from the “emo” of “emotions”. There are two main issues at stake, I find, in all this.

First of all, what is this “emo” thing, anyway? It might be called a “social movement”, but that would be glorifying something which is really nothing more than a sub-culture. All societies and cultures have their sub-cultures, such as the “rabiz” of Armenia, or even hippies, once upon a time. Such sub-cultures generally comprise special kinds of music and clothing, and other forms of expression. The same goes for the “emo”.

I am currently studying in the US, where this sub-culture finds its roots, and it occurred to me that the articles I read had an unjustly negative attitude towards the “emo”. They implied that being “emo” meant being unreasonable, unpatriotic, and that it lead to suicide. I was surprised. I looked up Wikipedia. I know that’s not a profound, academic source, but, anyway, those opinions were confirmed; the “emo”, it turns out, really is associated with self-harm.

My American friends, on the other hand, did not seem to agree. One said that being “emo” was a teenage thing, and that it’s an extension of general teenage angst. Someone else said that it isn’t really considered dangerous. After all, if you’re a fan of Avril Lavigne, then there probably isn’t much of a chance of anything dangerous in the works (she isn’t considered much of an instigator of anything extreme). But, for example, it occurs to me that adolescents in the hip-hop scene might end up getting involved in drugs or criminal acts. That is certainly not a necessity by any means, but the point is it may be wortwhile to keep an eye out on them. But not so much when it comes to the “emo” kids.

And that’s the second, much more significant, issue which bothered me about those Armenian articles. It seemed to me that the journalists were prejudiced and were spreading prejudice in Armenian society, that there is something inherently wrong in being “emo”. I am not so sure about that, and I fear that a certain close-mindedness is being set in Armenian society against this sub-culture, something which, simply put, we could do without. Of course, nothing extremist ought to be encouraged, especially if it’s the kind of extremism which could harm the state or the nation. But what’s wrong with having some adolescents find their self-expression in some unique way?

There’s more. A song has come out, called Yes émo chem (“I am not emo”), sung by two teenage girls. This really bothered me. What does it mean to define something in the negative? I can say that something “is”, and what it “is”. If it is being said that something “is not” something, then the interlocutor will never know what it “is”, really. He or she would know that it “is not” something else, but there are so many things that are, at the same time. Suddenly, cognition is arising not out of study or investigation, but out of rejection. This is, at the very least, unreasonable and insufficient. And the “emo” is the target, for some inexplicable reason.

Maybe that sounds a little abstract, but the point is that I fear that more and more limitations are being placed in Armenian society, in the way people think, which can only end up having bad consequences. A more objective approach to the “emo”, especially in the written press, could provide a more enriching direction for our society.